پیش زمینه و هدف: کیفیت زندگی منعکس کننده خواسته ها، امیدها و انتظارات کودکان و نوجوانان در ارتباط با حقایق کنونی و آینده زندگی آن هاست و افزایش و بهبود آن در فرزندان موجب سلامت روان، پیشرفت و تعالی خانواده و درنتیجه جامعه می شود. پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی درمان راه حل- محور به شیوه گروهی بر بهبود کیفیت زندگی فرزندان انجام شد.مواد و روش ها: طرح پژوهش حاضر یک طرح آزمایشی با گروه آزمایش و گواه با استفاده از روش پیش آزمون، پس آزمون و آزمون پیگیری است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه دانش آموزان پسری است که در دبیرستان های متوسطه اول شهر اهواز در سال 94-93 مشغول تحصیل بودند. نمونه پژوهش شامل 30 دانش آموز می باشد که با استفاده از روش نمونه گیری چندمرحله ای به طور تصادف در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 7 جلسه 90 دقیقه ای به صورت یک جلسه در هفته، تحت مداخله درمان راه حل- محور به شیوه گروهی قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه کیفیت زندگی (SF-36) استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس موردبررسی قرار گرفتند.یافته ها: تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد درمان راه حل- محور به شیوه گروهی، کیفیت زندگی فرزندان و مولفه های آن (عملکرد جسمانی، محدودیت ایفای نقش ناشی از وضعیت جسمانی، محدودیت ایفای نقش ناشی از مشکلات هیجانی، نشاط، سلامت عاطفی، عملکرد اجتماعی، درد و سلامت عمومی) را در مرحله پس آزمون و آزمون پیگیری به طور معنی داری افزایش داده است.بحث و نتیجه گیری: به نظر می رسد درمان راه حل- محور به شیوه گروهی می تواند برای بهبود کیفیت زندگی فرزندان مورداستفاده قرار گیرد.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه تاثیر روایت درمانی راه حل محور و درمان راه حل محور بر کیفیت زندگی زوجین دارای تعارض انجام شد. روش پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل به همراه آزمون پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه زوجین دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهرستان شیروان در سال 402-1401 بودند. نمونه آماری شامل 30 زوج دارای تعارض زناشویی بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. درمان روایت محور راه حل (SFNT) و درمان مبتنی بر راه حل (SFT) به طور جداگانه به مدت 6 جلسه برای گروه های آزمایش اجرا شد و گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی(WHO) بود. برای تجزیه و تحلیل داده از آزمون های تحلیل واریانس مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم افزار آماری spss-26 استفاده شد. نتایج نشان داد که روایت درمانی راه حل محور و درمان راه حل محور بر پس آزمون و پیگیری کیفیت زندگی زوج های متعارض باثرگذار بود (001/0>P). همچنین، نتایج نشان داد که تأثیر روایت درمانی راه حل محور بر متغیر کیفیت زندگی زوج های متعارض بهتر از درمان راه حل محور بود (001/0>P). با توجه به نتایج تحقیق می توان گفت که در جهت حل تعارض زوجین می توان از هر دو رویکرد استفاده نمود هرچند که اثربخشی رویکرد روایت درمانی راه حل محور نسبت به درمان راه حل محور بیشتر بود.

مقدمه: درمان کوتاه مدت راه حل محور یک رویکرد مشارکتی و غیرآسیب شناسی برای درمان است که بر یافتن راه حل ها توسط مراجع با کمک درمانگر تاکید دارد. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان کوتاه مدت راه حل محور بر کاهش استرس زناشویی زنان انجام شد.مواد و روش ها: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون- پیگیری با گروه کنترل است. جامعه آماری شامل تمامی زنانی هستند که بدلیل مشکلات زناشویی به مرکز همیاران سلامت روان شهرستان بجنورد مراجعه کرده اند. نمونه شامل 20 زن بودند که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب گردیدند و بصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس استرس زناشویی استکهلم- تهران(STMSS)  استفاده گردید. قبل از انجام مداخله آزمایشی (درمان کوتاه مدت راه حل محور) میزان استرس زناشویی در گروه های آزمایش و کنترل اندازه گیری شد. سپس جلسات درمان راه حل محور بمدت 6 جلسه 1.5 ساعته برای گروه آزمایش اجرا شد. پس از گذشت یک ماه نیز آزمون پیگیری جهت سنجش ماندگاری اثر درمان اجرا گردید. برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS vol.18 و روش های آمار توصیفی و تحلیل کواریانس استفاده شد.یافته های پژوهش: نتایج نشان داد درمان کوتاه مدت راه حل محور استرس زناشویی را در زنان در مرحله پس آزمون(F=23.545, P<0.001) ، و پیگیری (F=25.721, P<0.001) بطور معنی داری کاهش داده است.بحث و نتیجه گیری: می توان از رویکرد درمانی راه حل محور جهت کاهش مشکلات زناشویی زوجین بهره برد.

زمینه و هدف یکی از عواملی که می تواند رضایت زناشویی را بهبود بخشد، تنظیم هیجان و شادکامی زوجین است. هدف پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی مشاوره راه حل محور گروهی بر شادکامی و تنظیم هیجان زوجین بود. روش و مواد تحقیق حاضر از نوع پ‍ ژوهش های مداخله ای و تجربی پیش آزمون – پس آزمون با گروه شاهد است. جامعه آماری شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره مناطق 1 و 2 شهر تهران در سال 96-1395 بودند که تعداد 30 زوج به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و مداحله درمانی برای گروه آزمایش اجرا شد. ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه های تنظیم هیجان شناختی و شادکامی و سوال های مرتبط با ویژگی های جمعیت شناختی بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس تک متغیره و نرم افزار SPSS-20 تحلیل شد. یافته ها میانگین (انحراف معیار) سن آزمودنی ها در گروه آزمایش (8/2) 7/32 و گروه شاهد (6/2) 4/33 سال بود. میانگین (انحراف معیار) شادکامی گروه آزمایش در پیش آزمون (2/4) 7/13 بود که در پس آزمون به (8/6) 8/19 افزایش یافت (01/0>P) اما میانگین (انحراف معیار) گروه شاهد در پیش آزمون، (2/5) 7/12 بود که در پس آزمون به (5/6) 3/13 رسید که این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. میانگین (انحراف معیار) تنظیم شناختی هیجانی گروه آزمایش در پیش آزمون (4/6) 5/28 بود که در پس آزمون به (4/9) 4/33 افزایش یافت (01/0>P) اما میانگین (انحراف معیار) گروه شاهد در پیش آزمون، (9/4) 1/26 بود که در پس آزمون به (1/5) 7/27 رسید که این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود. نتیجه گیری مطالعه نشان داد که رویکرد راه حل محور، باعث افزایش شادکامی و تنظیم هیجان زوجین شد.

مقدمه: هدف از این مطالعه مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان راه حل محور بر سبک های حل تعارض زوجین بود. روش کار: پژوهش نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل با مرحله پیگیری 45 روزه است. جامعه آماری این پژوهش زوجین مراجعه کننده به شورای حل اختلاف شهرستان امیدیه در سال 1400 بود. 48 نفر از زوجین مراجعه کننده به شیوه در دسترس تعیین شد، و در نهایت به شیوه تصادفی ساده در 2 گروه آزمایش(8 زوج در گروه پذیرش و تعهد و 8 زوج در گروه راه حل محور) و گروه کنترل (8 زوج) جایگزین شدند. گروه آزمایش اول تحت 8 جلسه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروه آزمایش دوم تحت 8 جلسه رویکرد راه حل محور قرار گرفتند؛ اما افراد گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد و در لیست انتظار باقی ماندند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تعقیبی بن فرونی و نرم افزار SPSS 24 استفاده شد. نتایج: نتایج آزمون تحلیل واریانس مکرر نشان داد هر دو مداخله مذکور در مرحله پس آزمون و پیگیری نسبت به گروه کنترل اثربخشی معناداری بر بهبود سبک های حل تعارض داشتند(05/0p< ). افزون بر این، نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که درمان راه حل محور اثربخشی بیشتری بر بهبود سبک های حل تعارض داشته است(05/0p< ). نتیجه گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و راه حل محور می تواند به عنوان دو رویکرد موثر برای کاهش مشکلات ناشی از تعارض زناشویی به کار برده شوند.

این پژوهش با هدف شناسایی تأثیر درمان کوتاه مدت راه حل محور بر توانایی حل مسئله و روابط بین فردی دانش آموزان دختر انجام شد. روش این پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام گرفته است. جامعه ی آماری پژوهش شامل دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر تبریز بودند که به صورت تصادفی خوشه ای، از بین نواحی آموزش و پرورش، ناحیه 3 آموزش و پرورش شهر تبریز انتخاب شد. از ناحیه مزبور نیز یک مدرسه انتخاب و از بین آنان تعداد 30 دانش آموز دختر به روش نمونه گیری در دسترس برگزیده شدند، آن گاه به صورت تصادفی در دو گروه گواه (15) و آزمایش(15) قرار داده شدند. درمان راه حل محور کوتاه مدت در قالب هفت جلسه آموزشی برای گروه آزمایش اجرا شد و پس از اتمام جلسات آموزشی، هر دو گروه مجدداً نسبت به پیش آزمون در پس آزمون حل مسئله و روابط بین فردی شرکت کردند. در ادامه برای گردآوری داده های مورد نیاز از پرسشنامه حل مسئله کسیدی و لانگ (1996) و پرسشنامه روابط بین فردی سیگل، اسمیت و ماسکا (2001) استفاده شد که برای تعیین روایی آنها از روایی محتوایی و برای به دست آوردن پایایی نیز از ضریب آلفای کرونباخ بهره گرفته شد که مقدار آن در پرسشنامه های مذکور به ترتیب 0/92 و 0/89 محاسبه گردید. نتایج حاصل از تحلیل کواریانس چند متغیری نشان داد: درمان راه حل محور کوتاه مدت بر حل مسئله و ابعاد آن و روابط بین فردی دانش آموزان مؤثر است. بنایراین می توان در جهت بهبود روابط بین فردی و توسعه مهارت های حل مسئله از رویکرد راه حل محور کوتاه مدت بهره جست.

هدف: تعیین اثربخشی درمان راه حل-محور به شیوه گروهی بر کاهش پرخاشگری مادران آسیب رسان روش: طرح پژوهش آزمایشی و از نوع پیش آزمون، پس آزمون و آزمون پیگیری با گروه آزمایش و گواه بود. نمونه پژوهش، 30 مادر پرخاشگر آسیب رسان بودند که فرزندان پسر آنها در سال تحصیلی 94-93 در مدارس متوسطه اول شهر اهواز تحصیل می کردند و با استفاده از روش نمونه گیری چند مرحله ای به طور تصادف در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی 7 جلسه 90 دقیقه ای به صورت یک جلسه در هفته، تحت مداخله درمان راه حل-محور به شیوه گروهی قرار گرفتند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه پرخاشگری باس و پری استفاده شد. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد درمان راه حل-محور به شیوه گروهی موجب کاهش پرخاشگری و مولفه های آن در مادران گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شده و این اثر (به غیر از مولفه ی پرخاشگری کلامی) تا مرحله پیگیری ادامه داشته است.

اهداف تعارض کار با خانواده نوعی از تعارض بین نقشی است که فرد را بطور همزمان با تقاضای متفاوت و ناسازگار ناشی از مسئولیت های کاری و خانوادگی درگیر می سازد. بدین معنا که مشارکت در نقش خانوادگی به دلیل مشارکت در نقش کاری دشوار و یا غیر ممکن است. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی درمان کوتاه مدت راه حل محور بر تعارض کار-خانواده کارکنان پلیس ناجا انجام شد. مواد و روش ها این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون در بین کلیه کارکنان پلیس ناجای استان مرکزی در سال 1396 انجام شد. تعداد افراد شرکت کننده در این پژوهش 24 نفر بود که با روش نمونه گیری دردسترس از بین کارکنان پلیس ناجا انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه تعارض کار-خانواده نت مه یر بود. گروه آزمایش تحت درمان کوتاه مدت راه حل محور قرار گرفتند؛ گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفت. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره در قالب نرم افزار SPSS نسخه 21 استفاده شد. یافته ها نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون بین افراد گروه آزمایش و کنترل از نظر مولفه های تعارض کار-خانواده و خانواده-کار تفاوت معناداری وجود دارد (01/0P<). نتیجه گیری با استناد به یافته های حاصل از پژوهش می توان گفت که سازمان ها به خصوص مراکز نظامی می توانند به منظور کاهش تعارض کار-خانواده کارکنان از نتایج درمان کوتاه مدت راه حل محور بهره ببرند.

این پژوهش به منظور بررسی اثربخشی درمان راه حل محور بر کاهش مشکلات رفتاری (برونی سازی) کودکان و نوجوانان انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی بوده و از طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان پسر ابتدایی و دبیرستانی شهر ساری بود. 16 نفر از کودکان و 16 نفر از نوجوانانی که از نظر مشکلات رفتاری (برونی سازی) در مرز بالینی قرار داشتند، انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار این پژوهش پرسشنامه نظام سنجش مبتنی بر تجربه آخنباخ بود. محتوای جلسات طبق نظریه درمان راه حل محور دی شازر و در 8 جلسه هفتگی یک ساعته برای گروه آزمایش کودکان و نیز 8 جلسه هفتگی 1.5 ساعته برای گروه آزمایش نوجوانان اجرا شد. داده های به دست آمده با روش تحلیل واریانس یک طرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج آماری نشان داد که شیوه درمان راه حل محور در کاهش مشکلات رفتاری (برونی سازی) کودکان و نوجوانان موثر بود.

در ایران پژوهشهای زیادی اثربخشی رویکرد کوتاه مدت راه حل محور را در حوزه زوج درمانی بررسی کرده اند؛ اما مطالعه ای که اثربخشی این رویکرد را یکپارچه و منسجم در این حوزه بررسی کرده باشد وجود ندارد؛ لذا پژوهشگران تصمیم گرفتند، این مطالعه را با به کار بردن شیوه فرا تحلیل به منظور محاسبه اندازه اثر این رویکرد در زوج درمانی انجام دهند. ابتدا از میان پژوهشهای این حوزه، که شرایط ورود به مطالعه را داشتند 20 پژوهش در فاصله سالهای 1396 1385، انتخاب، و تحلیلهای آماری به روش فراتحلیل روی آنها انجام شد. ابزار پژوهش چک لیست (بازبینه) فراتحلیل بود که توسط پژوهشگران تهیه گردید. در این تحقیق، پژوهشهایی که اثربخشی مشاوره گروهی راه حل محور را بر متغیرهای رضایت زناشویی، تعارض زناشویی، فرسودگی زناشویی، سازگاری و صمیمیت زناشویی و تنش زناشویی، کیفیت ارتباط همسران و خیانت زناشویی را بررسی کرده بودند، مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این پژوهش میانگین اندازه اثر 1/1 = E_s را نشان داد که به معنای اثربخشی 59 درصدی درمان راه حل محور در زوج درمانی است. نتایج تحلیلها بیانگر این است که مداخله درمانی راه حل محور در جهت بهبودی مشکلات زناشویی مؤثر است و گروهی که تحت این درمان بوده اند، بهبودی 59% را نسبت به گروهی که این درمان را دریافت نکرده است، نشان می دهند.